# Бидэнд хэдэн цагийн нойр хэрэгтэй вэ?

Насны хэрэгцээ, нойрны чанар, өдрийн мэдрэмжийг хамтад нь ойлгох нь.

Сүүлд шинэчилсэн: 2026-11-02

“Би таван цаг унтаад сурчихсан” гэж хэлэх хүн бий. Бас найман цаг орондоо байсан ч өглөө амраагүй мэт мэдрэмжтэй сэрдэг хүн байдаг. Нойрыг зөвхөн нэг тоогоор дүгнэхэд хангалтгүй ч хугацаа нь чухал суурь мэдээлэл. Өөрийн хэрэгцээг ойлгохын тулд нас, унтах боломж, нойрны чанар, өдрийн нойрмоглолтыг хамтад нь харна.

## Наснаас хамаарах баримжаа

NHLBI насанд хүрэгчдэд шөнө долоогоос есөн цаг унтахыг ерөнхийдөө зөвлөдөг. Өсвөр насныханд наймаас арван цаг, сургуулийн насны хүүхдэд илүү урт хугацаа хэрэгтэй байдаг. Эдгээр нь хүн бүр яг нэг минутын зөрүүгүй унтах ёстой гэсэн шалгалт биш, насны хэрэгцээг ойлгох баримжаа юм. [NHLBI-ийн нойрны хугацааны зөвлөмж](https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep/how-much-sleep).

Хүүхдийн хэрэгцээг насанд хүрэгчдийнхтэй адилтгаж болохгүй. Мөн нас ахисан учраас маш бага нойртой байх ёстой гэж үзэх хэрэггүй. Хүн бүрийн нөхцөл өөр тул хэвийн хэмжээнээс их эсвэл бага унтаж байгаад санаа зовж байвал эмчтэй ярилц. Өвчнөөс эдгэрэх, өмнөх нойр дутууг нөхөх үед хэрэгцээ өөр байж болно.

## Орондоо байсан цаг унтсан цагтай адилгүй

Орой арван нэгт хэвтээд өглөө долоод бослоо гээд яг найман цаг унтсан гэсэн үг биш. Унтах хүртэлх хугацаа, шөнийн сэрэлтүүд нөлөөлнө. Утас үзэж хэвтсэн хугацааг ч унтсан цагт оруулахгүй. Харин минут бүрийг нарийн тоолж түгших шаардлагагүй, эхлээд ерөнхий хэмнэлээ харахад хангалттай.

CDC нойрны чанарыг хугацаатай адил чухал гэж үздэг. Унтахад хэцүү байх, шөнө олон сэрэх, хангалттай хугацаа өнгөрсөн ч өдрийн турш нойрмоглох нь чанарыг анзаарах шалтгаан болдог. [CDC-ийн нойрны тайлбар](https://www.cdc.gov/sleep/about/index.html).

## Өөрийн хуваарьт зай гарга

Өглөө заавал босох цагаасаа ухрааж бодоод унтахад хангалттай боломж үлдээж байгаа эсэхээ хараарай. Унтахын өмнөх бэлтгэл, гэрийн ажил, утас үзэх хугацаа хаана багтаж байгааг ажигла. “Эрт унт” гэж өөртөө хэлэхээс илүү оройн нэг ажлыг эрт хийх эсвэл хуваалцах боломж хайх нь бодитой.

Ээлжийн ажил, бага хүүхэд асрах, олон хүнтэй орчин зэрэг нь сонголтыг хязгаарлаж болно. Энэ үед нойр дутууг хувь хүний сахилга баттай холбож буруутгах хэрэггүй. Гэр бүлийнхэнтэй амрах цагийн талаар тохиролцох, шаардлагагүй ажлыг багасгах, боломжит тусламжаа ашиглах талаар ярилцаж болно. Бүх асуудлыг ганц оройн дадал шийдэхгүй.

Хэдэн өдрийн турш орондоо орсон, ойролцоогоор унтсан, сэрсэн цаг болон өдрийн мэдрэмжээ тэмдэглэ. Ухаалаг цагны тоог онош гэж үзэхгүй. Хэрэв тогтмол амрах боломж гаргасан ч нойрмоглолт үргэлжилбэл эмчид үзүүл. Чанга хурхирах, амьсгал тасалдахыг ойр хүн анзаарах, өглөө амраагүй сэрэх зэрэг мэдээллийг хэлээрэй. Хэрэгтэй нойроо авах нь цаг үрсэн хэрэг биш, өдөр тутмын амьдралаа аюулгүй, тогтвортой авч явах суурь юм.

## Эх сурвалж

* [NHLBI: How Much Sleep Is Enough?](https://www.nhlbi.nih.gov/health/sleep/how-much-sleep)
* [CDC: About Sleep](https://www.cdc.gov/sleep/about/index.html)

*Энэ нийтлэл нь эрүүл мэндийн ерөнхий боловсролын зориулалттай. Хувийн онош, эмчилгээний зөвлөгөөг орлохгүй.*